Kościół klasztorny oo. Franciszkanów
Wronki – miasto w woj. wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Wronki. W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. pilskiego.
Wedle danych z 31 grudnia 2009 miasto liczyło 11 462 mieszkańców[2].
We Wronkach istnieje największy w Polsce zakład karny.
Położenie
Wronki leżą w odległości 55 km od Poznania, przy północnej krawędzi Wysoczyzny Poznańskiej w zakolu doliny rzeki Warty, na skraju rozległych borów Puszczy Noteckiej, przy szlaku kolejowym Poznań - Szczecin. Teren miasta oraz gminy przedzielony jest rzeką Wartą. Na północ od rzeki rozciągają się wydmy śródlądowe, gęsto porośnięte sosnowymi borami.
Na terenie gminy jest 14 polodowcowych jezior. Zajmuje ona obszar 302,1 km² oraz liczy około 25 tys. mieszkańców. Samo miasto zamieszkuje blisko 12 tys., a jego powierzchnia wynosi 5,81 km². Gmina podzielona jest na 22 sołectwa, są to: Nowa Wieś, Wróblewo, Jasionna, Marianowo, Samołęż, Kłodzisko, Stare Miasto, Popowo, Pakawie, Biezdrowo, Chojno, Głuchowo, Pożarowo, Chojno Błota, Wierzchocin, Lubowo, Chojno Młyn, Ćmachowo, Obelzanki, Rzecin, Stróżki, Wartosław oraz Kunsinowo.
Historia
Już w czasach prehistorycznych, a dokładniej w środkowej epoce kamienia, mezolicie (8000 - 4800 p.n.e.), ludzie zamieszkiwali okolice Wronek. Dowodzą tego wykopaliska przeprowadzone na Borku, w czasie których w pobliżu lewego brzegu Warty znaleziono krzemienne grociki strzał do łuku.
Pierwszy zapis dotyczący Wronek pochodzi z 1251 oraz dotyczy prawdopodobnie miejscowego grodu. W 1279 książę Przemysł II ufundował we Wronkach klasztor Dominikanów, co wobec braku innych dokumentów uważane jest przez historyków za argument na dokonaną w tym okresie we Wronkach lokację miasta[3]. W 1348 we Wronkach król Polski Kazimierz Wielki spotkał się z margrabią brandenburskim - Ludwikiem Wittelsbachem.
W XIII oraz XIV wieku z reguły dzięki atrakcyjnej lokalizacji (przy szlaku wodnym, jakim była Warta oraz szlaku drogowym: Poznań – Szczecin) nastąpił rozwój gospodarczy miasta. Dowodzi tego dokument z 1390, w którym wymienia się znajdującą się we Wronkach komorę celną, osiągającą dla miasta spore zyski.
Wronki stanowiły wówczas własność królewską, oddaną w dzierżawę rodom szlacheckim. Dopiero w 1515 miasto stało się własnością prywatną, należącą do bogatego oraz wpływowego rodu wielkopolskiego Górków. W 1592 r. Wronki zostały sprzedane rodzinie Czarnkowskich herbu Nałęcz. Kolejnymi właścicielami byli: Kostkowie (w XVII wieku), Łęccy, Koźmińscy (w XVIII wieku) oraz Dzieduszyccy (w XIX wieku). Ostatnimi właścicielami miasta byli Grabowscy.
W 1793 r. nastąpił II rozbiór Polski, w wyniku którego cała Wielkopolska, a więc także Wronki, znalazła się pod zaborem pruskim. Wielkopolanie na ponad sto lat stracili swobody obywatelskie oraz zostali poddani uciskowi oraz germanizacji ze strony zaborcy. Polacy zachowali swoją tożsamość narodową oraz zakładali różnego rodzaju organizacje, które pobudzały ich patriotyzm oraz poczucie polskości. Również we Wronkach miało miejsce to zjawisko. Powołano do życia takie organizacje jak: Towarzystwo Przemysłowe, Towarzystwo Czytelni Ludowych, towarzystwa sportowe - np. Wroniecki Klub Cyklistów "Sokół". Również ożywiło swoją działalność liczące parę wieków Bractwo Kurkowe. Olbrzymim sukcesem było powołanie w 1857 r. najstarszej w Polsce Ochotniczej Straży Pożarnej.
Od połowy XIX stulecia nastąpiło w mieście spore ożywienie gospodarcze. Przyczyniło się do tego zwłaszcza wybudowanie oraz uruchomienie w 1848 r. linii kolejowej Poznań - Szczecin. W 1894 r. powstało także jedno z największych w Polsce więzień, a w ślad za tym przyjechała do Wronek duża ilość niemieckich urzędników.
Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 r. mieszkańcy Wronek powoływali do życia zespoły muzyczne (szczególnie chóry), drużyny harcerskie oraz kluby sportowe. Również istniejący już od dawna "Sokół" oraz Bractwo Kurkowe wznowiły ożywioną działalność. Również pod względem gospodarczym Wronki odnosiły spore sukcesy. Największym wówczas pracodawcą była Fabryka Przetworów Kartoflanych. Do roku 2010 największym zakładem pracy we Wronkach, zatrudniającym około 2 tysiące osób, była szeroko znana w całej Polsce firma produkująca sprzęt AGD – Amica. W 2010 roku cząstka firmy była kupiona przez firmę SAMSUNG, co bardzo wyraźny sposób przyczyniło się do rozwoju gospodarczego Wronek oraz północno-zachodniej części wielkopolski.
Zabytki
- Kościół parafialny pw. św. Katarzyny w stylu gotyckim, wzniesiony pod koniec wieku XV wieku, ołtarz główny, rzeźbiony oraz malowany w 1954 r. zawiera w środku cenną rzeźbę Chrystusa Vir Dolorum z ok. XV wieku.
- Kościół klasztorny oo. Franciszkanów z XVII w., wcześniej siedziba dominikanów
Oświata
- Szkoły wyższe
- Wyższe Seminarium Duchowne Braci Mniejszych Prowincji św. Franciszka z Asyżu
pw. Bł. Dunsa Szkota
- Szkoły średnie
- Zespół Szkół nr 1 im. Powstańców Wielkopolskich
- Zespół Szkół nr 2 im. Stanisława Konarskiego
- Gimnazja
- Gimnazjum im. Zbigniewa Herberta
- Szkoły podstawowe oraz Przedszkola
- Szkoła Podstawowa Nr 1 im. Janusza Korczaka
- Szkoła Podstawowa Nr 2 im. Kornela Makuszyńskiego
- Przedszkole nr 1 „Bajkowy Świat”
- Przedszkole nr 2
- Prywatne Przedszkole „Cyrylek” im. Cyryla Sroczyńskiego
Kultura oraz imprezy cykliczne
Stałą corocznie odbywającą się imprezą w mieście są dni Wronek, rozpoczynające się w pierwszych dniach maja. Impreza co roku rozpoczyna się Biegami Ulicznymi o Puchar Burmistrza miasta. Kwiecień to okres w mieście kiedy przebiega się Tydzień Kultury Chrześcijańskiej. Przełom sierpnia oraz września to okres koncertów muzyki organowej oraz kameralnej w kościele przyklasztornym oo. franciszkanów. Ostatni weekend września - Pożegnanie lata - festyn parafialny parafii pw. Św. U. Ledóchowskiej. Ponadto we Wronkach działa Wroniecki Ośrodek Kultury, którego celem jest prowadzenie działalności kulturalnej, upowszechnianie oraz ochrona kultury. W strukturach WOK-u działają:
- Biblioteka Publiczna, przy ul.Szkolnej posiadająca 4 filie. Księgozbiór biblioteki zawiera 72.381 woluminów[4], ma dostęp do internetu dla czytelników. Biblioteka prowadzi lekcje biblioteczne, organizuje konkursy plastyczne.
- Muzeum Regionalne, przy ul.Szkolnej 2, powstałe z inicjatywy Towarzystwa Miłośników Ziemi Wronieckiej. Muzeum ma stałe wystawy: historyczno-etnograficzną oraz archeologiczną.
- Kręgielnia
- Sala koncertowo-kinowa
Miasta partnerskie
Sprawdź też
Przypisy
Linki zewnętrzne
