Wybory prezydenckie na Ukrainie odbyły się w dwóch turach: 31 października oraz 21 listopada/26 grudnia 2004.
W pierwszej turze zwyciężył Wiktor Juszczenko przed Wiktorem Janukowyczem. Wedle Centralnej Komisji Wyborczej w drugiej turze zwyciężył Wiktor Janukowycz. Wyniki te zostały zakwestionowane, zarówno przez zwolenników Juszczenki na Ukrainie, jak oraz przez niezależnych międzynarodowych obserwatorów, a ich ogłoszenie stało się początkiem Pomarańczowej Rewolucji. Opozycja ukraińska zaskarżyła rezultaty wyborów prezydenckich do Sądu Najwyższego, który zabronił oficjalnej publikacji wyniku wyborów do czasu rozpatrzenia odwołania.
3 grudnia 2004 ukraiński Sąd Najwyższy zdecydował, że druga tura wyborów prezydenckich zostanie powtórzona. Uznano, iż nie sposób ustalić rzeczywistych wyników głosowania. Powtórkę ustalono na 26 grudnia. Datę tę proponowali jako jedną z ewentualnych polscy oraz unijni mediatorzy.
26 grudnia, w powtórzonej drugiej turze wyborów prezydenckich na Ukrainie zwyciężył Wiktor Juszczenko przed Wiktorem Janukowyczem. 10 stycznia 2005 roku Ukraińska Centralna Komisja Wyborcza ogłosiła oficjalne, ostateczne wyniki wyborów, zgodnie z którymi, po przeliczeniu wszystkich głosów, na Juszczenkę oddało głos 51,99 proc., a na Janukowycza 44,20 proc. wyborców.
Kandydaci
- Wiktor Juszczenko - były premier Ukrainy oraz szef banku centralnego, lider parlamentarnej opozycji; w pierwszej turze stał się poparty przez ugrupowania Bloku Nasza Ukraina (tj. m.in. Ludowy Ruch Ukrainy, Ukraińska Partia Ludowa, Reformy oraz Porządek, Partia Solidarność, Młodzieżowa Partia Ukrainy, Związek Chrześcijańsko-Demokratyczny, Kongres Ukraińskich Nacjonalistów, Partia Obrońców Ojczyzny) oraz Bloku Julii Tymoszenko (Batkiwszczyna, Ukraińska Partia Republikańska "Zjednoczenie", Ukraińska Partia Socjaldemokratyczna);
- Ołeksandr Jakowenko - były poseł, lider Komunistycznej Partii Robotników oraz Chłopów;
- Mykoła Hrabar - były poseł, kijowski adwokat, kandydat "techniczny" Wiktora Juszczenki;
- Mychajło Brodskyj - były poseł, dziennikarz-skandalista, lider partii Jabłoko, kandydat "techniczny" Wiktora Juszczenki;
- Jurij Zbitniew - były poseł, lider partii Nowa Siła;
- Serhij Komisarenko - nauczyciel akademicki;
- Wasyl Wołha - przewodniczący pozarządowej organizacji "Publiczna Kontrola";
- Bohdan Bojko - były poseł, lider Ludowego Ruchu Ukrainy za Jedność (mały prokuczmowski odłam NRU); kandydat "techniczny" Wiktora Janukowycza;
- Ołeksandr Rżawskyj - były poseł, lider partii Jedna Rodzina;
- Mykoła Rohożynskyj - działacz społeczny;
- Władysław Krywobokow - przedsiębiorca, lider Partii Ludowej Socjalnej Ochrony;
- Ołeksandr Bazyljuk - lider Słowiańskiej Partii Ukrainy;
- Ihor Duszyn - lider Liberalno-Demokratycznej Partii Ukrainy; kandydat "techniczny" Wiktora Janukowycza;
- Roman Kozak - lider Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów;
- Wołodymyr Neczyporuk - poseł, lider partii Ludowa Władza.
Łącznie w pierwszej turze wystartowało 24 kandydatów. Dwóch kolejnych (Witalij Kononow z Partii Zielonych oraz Hryhorij Czernysz) zrezygnowało ze startu już po rejestracji. Część kandydatów wzięła udział w wyborach jedynie z przyczyn technicznych - tylko po to, aby zwiększyć liczbę przedstawicieli jednego z liderów w poszczególnych komisjach wyborczych.
Wyniki I tury wyborów
| Kandydat |
Partia |
Głosy |
% |
| Wiktor Juszczenko |
Blok Nasza Ukraina, Blok Julii Tymoszenko |
11.125.395 |
39,87% |
| Wiktor Janukowycz |
Partia Regionów |
10.969.579 |
39,32% |
| Ołeksandr Moroz |
Socjalistyczna Partia Ukrainy |
1.621.154 |
5,81% |
| Petro Symonenko |
Komunistyczna Partia Ukrainy |
1.388.045 |
4,97% |
| Natalia Witrenko |
Postępowa Partia Socjalistyczna Ukrainy |
426.897 |
1,53% |
| Anatolij Kinach |
Partia Przemysłowców oraz Przedsiębiorców Ukrainy |
260.890 |
0,93% |
| Ołeksandr Jakowenko |
Komunistyczna Partia Robotników oraz Chłopów |
218.214 |
0,78% |
| Ołeksandr Omelczenko |
Ukraińska Partia Jedność |
136.502 |
0,48% |
| Leonid Czernowecki |
niezależny |
128.037 |
0,45% |
| Dmytro Korczyńskyj |
niezależny |
49.641 |
0,17% |
| Andrij Czornowił |
niezależny |
36.086 |
0,12% |
Żaden z pozostałych kandydatów nie przekroczył 0,1% głosów.
Wyniki II tury oraz powtórzonego głosowania w obwodach
Wyniki drugiej tury - oficjalni zwycięzcy w poszczególnych obwodach
Sprawdź też
Linki zewnętrzne