Zarzuty – w prawie oraz postępowaniu cywilnym oraz karnym nazwa kilku odmiennych instytucji procesowych:
W procedurze cywilnej:
- W postępowaniu cywilnym zarzut jest przesłanką procesową powodującą odrzucenie bądź oddalenie pozwu (wniosku), która przez sąd brana bywa pod uwagę jedynie po jej podniesieniu (tj. zgłoszeniu) przez stronę. Zakaz brania poniektórych przesłanek z urzędu wynika z zasady równości stron procesowych.
-
- Zarzuty to także skrócona nazwa środka zaskarżenia – zarzutów od nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym albo zarzutów przeciwko planowi podziału sumy uzyskanej z egzekucji.
W procedurze karnej:
- W postępowaniu karnym śledztwo albo dochodzenie toczy się w sprawie (tj. kiedy nikt nie ma jeszcze statusu podejrzanego), dopóki osobie podejrzanej nie zostaną przedstawione zarzuty przez prokuratora (w drodze postanowienia). Wówczas osoba podejrzana staje się podejrzanym, a dalsze postępowanie przygotowawcze toczy się przeciwko niej.
W prawie cywilnym:
- Przez zarzut rozumie się uprawnienie polegające na odmowie spełnienia roszczenia. Uprawnienie to przysługuje tylko w przypadkach przewidzianych prawem. Ponadto zarzut musi być podniesiony przez uprawnionego (sąd nie uwzględni go z urzędu).
Ponadto, wyróżnia się zarzuty:
-